کلویید (Keloid) یکی از شایعترین عارضههای پوستی است که میتواند پس از هر گونه آسیب یا جراحت در پوست ایجاد شود و نگرانیهای فراوانی را از منظر زیبایی و حتی عملکردی برای بیماران به وجود آورد. موضوع «درمان کلویید» برای بسیاری از افراد، بهویژه کسانی که به دنبال راهکارهای مؤثر و بیخطر میگردند، دغدغه مهمی محسوب میشود. در این مقاله جامع به بررسی دلایل ایجاد کلویید، نشانهها، روشهای پیشگیری و جدیدترین درمانهای قطعی و علمی کلویید میپردازیم.
کلویید چیست و چرا ایجاد میشود؟
کلویید نوعی بافت اضافه و فیبری (گوشت اضافه) است که در روند ترمیم پوست، به دنبال آسیبهایی مثل بریدگی، سوختگی، بخیه، خراش، سوراخ کردن گوش، جوش یا حتی گزش حشرات ایجاد میشود. این توده اضافی معمولاً روی زخم رشد کرده و از محدوده ناحیه آسیبدیده فراتر میرود. رنگ آن بسته به پوست فرد، صورتی، قرمز یا تیره است.
عوامل موثر در ایجاد کلویید
ژنتیک: زمینه ارثی نقش مهمی در بروز کلویید دارد. افرادی با پوست تیرهتر یا زمینه خانوادگی بیشتر مستعد هستند.
محل زخم: کلویید بیشتر در برخی مکانها مثل قفسه سینه، شانهها، لاله گوش و پشت ظاهر میشود.
نوع آسیب: زخمهای عمیقتر یا زخمهایی که زیاد کشیده میشوند، بیشتر مستعد کلویید هستند.
عوامل هورمونی: در سنین بلوغ و بارداری شیوع کلویید افزایش مییابد.
علائم و نشانههای کلویید
کلویید معمولاً به شکل تودهای برجسته، سفت، براق و گاهی دچار خارش یا درد بروز میکند. اندازه آن ممکن است به مرور افزایش یابد، حتی اگر زخم قبلی کاملا بهبود یافته باشد. ظاهر ناخوشایند، احساس کشیدگی و ناراحتی از دیگر مشخصهها است.
انواع کلویید
از لحاظ ظاهری و رفتاری، کلوییدها به دو گروه کلی تقسیم میشوند:
کلویید اولیه (de novo): بدون زخم قبلی ایجاد میشود (نادر است).
کلویید ثانویه: پس از آسیب یا جراحت به وجود میآید که شایعترین نوع است.
تفاوت کلویید و اسکار هیپرتروفیک
در بحث درمان کلویید، تمایز بین کلویید و اسکار هیپرتروفیک ضروری است. اسکار هیپرتروفیک برخلاف کلویید معمولاً از مرز زخم خارج نمیشود و به مرور زمان محو میگردد. اما کلویید گستردهتر، سفتتر و مقاومتر است.
چرا درمان کلویید اهمیت دارد؟
- زیبایی: ظاهر برجسته، تاثیر منفی روانی و ایجاد حس کمبود اعتمادبهنفس بهویژه در نواحی قابل رؤیت بدن
- احساس ناراحتی: در برخی مواقع درد، خارش یا التهاب مداوم ایجاد میشود.
- اختلال در عملکرد: در صورت نزدیک بودن کلویید به مفاصل یا نواحی مهم، محدودیت حرکتی و حساسیت بروز میکند.
بهترین روشهای درمان کلویید: بررسی کامل و علمی
۱. تزریق کورتون داخل ضایعه
یکی از رایجترین و مؤثرترین روشهای درمان کلویید، تزریق کورتیکواستروئیدها مثل تریامسینولون است. این دارو با کاهش التهاب و تکثیر سلولی، به کوچک شدن کلویید کمک میکند. تزریق ماهی یک بار انجام میشود و معمولاً چند ماه طول میکشد تا نتیجه مطلوب حاصل شود.
مزیتها:
- اثرگذاری مناسب
- کمترین تهاجم
- قابل استفاده برای کلوییدهای جدید و قدیمی
نکته: احتمال نازک شدن پوست، تغییر رنگ و بازگشت نسبی کلویید پس از قطع درمان وجود دارد.
۲. لیزر درمانی کلویید
یکی از پیشرفتهترین روشها در درمان کلویید، استفاده از انواع لیزرها مانند لیزر CO2 فرکشنال، لیزر PDL و Nd:YAG است. این تکنولوژی باعث تخریب سلولهای اضافه و تحریک بازسازی پوست میشود. جلسات لیزر متناسب با اندازه، عمق و نوع کلویید متفاوت است و توسط پزشک تعیین میشود.
فواید لیزر کلویید:
- کاهش برجستگی و قرمزی
- بهبود ظاهر اسکار
- کاهش خارش و درد
- مناسب برای کلوییدهای مقاوم به تزریق
نکته مهم: لیزر باید توسط پزشک متخصص پوست با تجربه انجام شود تا خطر عوارض حداقلی باشد.
۳. درمان با ورقهای سیلیکونی
ورقهای سیلیکونی یا ژلهای سیلیکونی بعد از جراحی یا شروع کلویید روی ضایعه قرار داده میشوند. این محصولات با مرطوب نگه داشتن پوست و کاهش کشش سبب کاهش برجستگی و کمرنگ شدن کلویید میشوند.
مزیتها:
- غیرتهاجمی و بیخطر
- مناسب برای پیشگیری و درمان اولیه
- قابل استفاده برای کودکان و بزرگسالان
۴. کرایوتراپی (سرمادرمانی)
در این روش با استفاده از نیتروژن مایع، بافت کلویید یخ زده و به تدریج از بین میرود. روش سرمادرمانی برای کلوییدهای کوچک و سطحی مؤثرتر است.
مزایا:
- مناسب برای موارد کوچک
- میتواند همراه با تزریق کورتون نتیجه بهتری دهد
نکته: ممکن است در برخی بیماران باعث تغییر رنگ (هایپوپیگمانتاسیون) پوست شود.
۵. جراحی کلویید
اگر کلویید بسیار بزرگ یا مقاوم باشد، ممکن است برداشتن جراحی (اکسیزیون) بخشی از درمان باشد. اما جراحی به تنهایی رایج نیست زیرا با خطر عود بیشتر همراه است. در این حالت، معمولاً ترکیب درمان پس از جراحی لازم است؛ مثلاً تزریق کورتون یا لیزر.
۶. رادیوتراپی
رادیوتراپی یا پرتو درمانی یک روش تخصصی و رزرو شده برای کلوییدهای شدید و مقاوم است. معمولاً بعد از جراحی برای پیشگیری از عود بهکار میرود.
محدودیتها:
- دارای عوارض جانبی بلند مدت
- تنها بهعنوان آخرین گزینه درمانی توصیه میشود
۷. سایر درمانهای کمکی و جدید
فشار درمانی با بانداژ کشی: کاهش رشد کلویید با فشار پیوسته روی ناحیه
درمان دارویی موضعی: استفاده از کرمهای رتینوئیدی یا ایمیکیمود
لیزر رنگی پالسی (PDL): مفید برای درمان قرمزی و خارش
درمان با پی آر پی (PRP): تزریق پلاسمای غنی از پلاکت برای تحریک ترمیم طبیعی پوست (جدید و همچنان تحت بررسی)
نکاتی مهم برای پیشگیری از کلویید
- از زخمی شدن غیرضروری پوست (مانند سوراخ کردن گوش یا تتو در افراد زمینه دار) خودداری کنید.
- در صورت ایجاد زخم، زخم را به صورت تمیز، خشک و با کمترین کشش نگهدارید.
- استفاده از ورق سیلیکون یا ژلهای مرطوبکننده به توصیه پزشک
- در صورت مشاهده علائم اولیه کلویید، سریعاً به متخصص پوست مراجعه کنید.
جمع بندی
مرکز تجهیزات پزشکی راژین با دارا بودن تیم تخصصی پوست و زیبایی، جدیدترین تجهیزات لیزر، خدمات تزریق، مراقبت پس از درمان و مشاوره رایگان، همه نیازهای درمان کلویید را با استانداردهای روز دنیا پوشش میدهد. در این مرکز با طرح درمان شخصیسازی شده و استفاده از ترکیب روشهای نوین، به اغلب بیماران حتی در موارد مقاوم، نتیجه مثبت داده شده است. همچنین تیم پشتیبانی شما را تا رسیدن به نتیجه ایدهآل همراهی میکند و مشاورههای سبک زندگی و روحیهبخشی ارائه میدهد.
خیر؛ کلویید یک ضایعه خوشخیم و غیرسرطانی است اما میتواند باعث ناراحتی یا مشکلات زیبایی شود.
متاسفانه احتمال عود در کلوییدها وجود دارد، اما با بهکارگیری درمانهای علمی و مکرر میتوان اسکار را به حداقل رساند و علائم را کنترل کرد.
درمانهای خانگی معمولاً تأثیر چشمگیری ندارند. درمانهای تخصصی نظارتشده بهترین نتیجه را میدهند.
